CYKL WŁOSOWY – ROLA KOMÓREK MACIERZYSTYCH, CZYNNIKÓW WZROSTU I HORMONÓW

Owłosienie człowieka zawdzięcza swój stan i wygląd skomplikowanym mechanizmom molekularnym. W ciągu całego życia włos podlega okresowym przemianom zwanym cyklem włosowym. Kolejne fazy cyklu to anagen, katagen i telogen. Do tej klasycznej trójki dodano jeszcze fazę egzogenu i kenogenu. Przechodzeniu włosa przez anagen towarzyszy najpierw mnożenie się (proliferacja) komórek macierzystych, a potem różnicowanie się ich (morfogeneza) w kierunku keratynocytów. W fazie katagenu ustaje proliferacja, włos ulega inwolucji i potem w fazie telogenu pozostaje w spoczynku jako włos kolbkowy. Stary włos kolbkowy, będąc już w fazie egzogenu, może przez pewien czas współistnieć z nowym włosem, który właśnie wszedł w anagen. Ostatecznie stary włos „odpada” w procesie zwanym teloptozą. Alternatywnie stary włos może pod koniec telogenu wejść w fazę kenogenu i wypaść, pozostawiwszy pusty mieszek włosowy. Komórki macierzyste keratynocytów rezydują w niszy w obrębie tzw. wybrzuszenia pochewki zewnętrznej. Stąd migrują do macierzy włosa nad brodawką, tam proliferują i różnicują się w kierunku komórek właściwych dla kolejnych warstw mieszka włosowego i włosa. Proliferacją komórek kierują głównie białka zwane czynnikami wzrostu, zaś morfogenezą czynniki morfogenetyczne. Na działanie tych czynników nakłada się wpływ hormonów, głównie androgenów, kortyzolu, hormonów tarczycy, hormonu wzrostu, estrogenów i prolaktyny. Zakłócenie tych mechanizmów bywa przyczyną łysienia. Znajomość molekularnych mechanizmów rządzących cyklem włosowym może przyczynić się do rozwoju nowoczesnych zabiegów trychoterapeutycznych i opracowania leków wpływających na przebieg cyklu włosowego.